Ge\u00e7mi\u015fte, resmi kurumlara \u015fik\u00e2yette bulunmak veya dilek\u00e7e yazmak genellikle karma\u015f\u0131k b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7ler ve zaman al\u0131c\u0131 engeller nedeniyle vatanda\u015flar\u0131 cayd\u0131rabiliyordu. Ancak, yapay zek\u00e2 teknolojilerinin, \u00f6zellikle de ChatGPT’nin hayat\u0131m\u0131za girmesiyle birlikte bu durum k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131.<\/p>\n
2022 y\u0131l\u0131nda kullan\u0131ma sunulan ChatGPT, belge haz\u0131rlama ve dilek\u00e7e yazma s\u00fcre\u00e7lerini olduk\u00e7a kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Vatanda\u015flar art\u0131k sadece bir belgeyi foto\u011fraflamakla kalmay\u0131p, bu belgeleri saniyeler i\u00e7erisinde resmi dilek\u00e7elere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor. Bu durum, hak arama yollar\u0131ndaki idari y\u00fck\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131 ve resmi ba\u015fvurularda b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015fa yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, ChatGPT ile birlikte d\u00fcnyada resmi kurumlara yap\u0131lan ba\u015fvurularda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir y\u00fckseli\u015f var. \u00d6rne\u011fin Birle\u015fik Krall\u0131k’ta Konut Ombudsmanl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan \u015fik\u00e2yetler, 2.600 seviyelerinden 7.000’in \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131. ABD’de ise T\u00fcketici Finansal Koruma B\u00fcrosu’na ula\u015fan talepler yakla\u015f\u0131k be\u015f kat artt\u0131. Benzer hareketlilik Brezilya ve Almanya gibi \u00fclkelerde de g\u00f6zleniyor.<\/p>\n
11 farkl\u0131 hukuk sistemi \u00fczerinde inceleme yapan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Chris Schmitz, 2022 sonras\u0131 ba\u015flayan bu art\u0131\u015f\u0131 “ajan tabanl\u0131 ta\u015fk\u0131n” olarak tan\u0131ml\u0131yor. Bu kavram, vatanda\u015flar\u0131n yapay zek\u00e2 deste\u011fiyle h\u0131zl\u0131 ve kolay eri\u015fim sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 resmi dilek\u00e7e s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fanan yo\u011funlu\u011fu ifade ediyor.<\/p>\n
\u00d6nemli bir dikkat \u00e7ekici nokta ise ortaya \u00e7\u0131kan bu ba\u015fvuru patlamas\u0131n\u0131n, yapay zek\u00e2 taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f niteliksiz ya da \u201c\u00e7\u00f6p\u201d i\u00e7eriklerden kaynaklanmamas\u0131. Schmitz, ba\u015fvurular\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun ger\u00e7ek ki\u015filere ait, me\u015fru ve hakl\u0131 talepler oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n
Bu yeni durum, kamu kurumlar\u0131n\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc art\u0131rsa da, vatanda\u015flar\u0131n devletle ileti\u015fim kurma bi\u00e7iminde tarihi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn i\u015fareti olarak de\u011ferlendiriliyor. Bu s\u00fcrecin ayn\u0131 zamanda, karma\u015f\u0131k ve hantalla\u015fm\u0131\u015f b\u00fcrokrasi s\u00fcre\u00e7lerinin modernle\u015fmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat sundu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n
\u00d6zetle, ChatGPT ve benzeri yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kamu ba\u015fvurular\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131k, vatanda\u015flar\u0131n hak arama s\u00fcre\u00e7lerindeki engelleri kald\u0131rd\u0131. Artan talepler kurumlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hizmet sunumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorluklar yarat\u0131rken, ayn\u0131 zamanda kamusal s\u00fcre\u00e7lerin daha esnek, \u015feffaf ve h\u0131zl\u0131 hale getirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalara \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, modern dijital \u00e7a\u011fda vatanda\u015f ile kamu aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin yeniden \u015fekillenmesine olanak sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n